Кириш
Санаий истисал, кочебель донатма ве денъиз муэндислиги дюньясында агъыр иш юклерини айдагъан биринджи адале оларакъ сувлу энергия системалары чалышалар. Бу системалар экстремал эксплуатацион басымлар алтында чалышкъанлары ичюн, техниклер ве муэндислер ишанчлылыкъны энъ юксек севиеге чыкъармакъ ве бекленильмеген токътавларны ёкъ этмекнинъ ёлларыны даима къыдыралар. Йыллар девамында маддий илимлер эп илериледи, юксек-перформанслы иритиджилерни кениш таркъалды. Бу вариантлар арасында тот басмагъан челик къатты, юксек коррозиялы муитлер ичюн премиум чезим оларакъ озь намыны къазанды.
Лякин кениш таркъалгъанына бакъмадан, тот басмагъан челик тюкян къатында энъ янълыш анълангъан материаллардан бири оларакъ къалмакъта. Фольклорнынъ эмиетли микъдары, эскирген «тюкян икмети» ве догъру олмагъан тахминлер операторларнынъ бу компонентлерни насыл ишлеткенлерине, сечип алгъанларына ве къыймет кескенлерине тесир этмеге девам этелер. Муэндислик къарарлары металлургиядан зияде эфсанелернен идаре этильгенде, ишханелер сонъунда янълыш деталь ичюн зияде пара тёлейлер, компонентлернинъ эрте авалелерине огърайлар я да узун-муддетли муим масраф экономиясыны къачыралар.
Сувлы энергия инфраструктурасыны оптималлаштырмакъ ичюн эфсанени керчекликтен айырмакъ керек. Бу макъаледе эр бир тот басмагъан челиктен япылгъан гидравлик махсулатнынъ этрафында энъ чокъ расткельген беш янълыш фикир систематик суретте талиль этиле ве четке чекильди, земаневий флюид энергиясы профессионаллары ичюн ачыкъ, ильмий джеэттен догъру ёл харитасы берильди.
Тот басмагъан челик бутюнлей йыкъылмаз ве пасланмай .
Бельки де, бутюн механика санайыда энъ чокъ даркъалгъан эфсане – бу тот басмагъан челикнинъ пасланув ве коррозиягъа къаршы бутюнлей мукъайт олгъанына ишанчтыр. Бир чокъ операторлар, тот басмагъан фитинг я да клапанны къойгъан сонъ, о эбедий бозулмагъан оладжагъына эмин олып, оны бутюнлей гъайып эте биледжеклерини тюшюнелер.
Акъикъат шунда ки, тот басмагъан челикке «леке-имкансыз» дегиль де, «леке-аз» дейлер. О, материал оларакъ назик химиявий мувазене арекетине таяна. Тот басмагъан челикнинъ теркибинде энъ азындан 10,5 файыз хром бар. Бу хром этрафтаки оксигеннен тесирлешкенде, пассив пленка деп адландырылгъан хром оксидининъ корюнмеген, микроскопик юзю къатламыны мейдангъа кетире. Бу пассив пленка къалкъан киби чалышып, оксиген ве дымлыкънынъ тюбюндеки демир атомларына уджюм этмесине маниа ола.
Лякин бу пассив къатлам бутюнлей йыкъылмаз дегиль. Белли бир муит шараитлери хром оксидини химиявий ёлнен озь-озюни янъыдан къургъанындан тездже парчалай биле. Тот басмагъан челикнинъ биринджи душманы хлорид ионыдыр, о, тузлу сувларда, ялы бою аваларында, санайы агъартыджыларында ве ёлларда -буз чыкъаргъан химиявий мадделерде чокъ расткеле. Юксек-хлорлы муитлерде стандарт 304 сыныфлы тот басмагъан челик ерли сынъырланувны кечире биле, бу исе тешикли коррозия деп адландырылгъан хавфлы адисенинъ пейда олувына кетире. Питтинг компонент диварларына терен тунель япкъан, тенкъидий корюништен гизленген микроскопик тешиклерни ярата, бу исе юксек система басымлары алтында апансыздан патлавгъа кетире биле.
Бу хавфны енгиллештирмек ичюн муэндислер къулланув ичюн челикнинъ керекли сыныфыны сечип алмакъ кереклер. 316 сыныфлы тот басмагъан челикке 2-3 файыз молибден къошула, бу исе пассив къатламны хлорид уджюмлерине къаршы махсус тургъунлаштыра. Бунъа бакъмадан, эгер бир де бир система тар йип ярыгъында тургъун сув топланувындан зарар корьсе, ярчыкъларнынъ коррозиясы пейда ола биле. Тот басмагъан челик истиснаий материалдыр, амма онынъ анти-коррозиягъа къаршы бутюнлигини сакъламакъ ичюн онынъ сыныфыны догъру сечип алмакъ ве мунтазам тешкерюв керек.
Магнит тести – кейфиетни тешкермекнинъ ахмакълыкъкъа къаршы ёлудыр .
Деерлик эр бир механик устаханеге я да техник хызмет болюгине кирсенъ, техниклернинъ элинде кичик джеп магнити олгъаныны корерсинъ. Кенъ даркъалгъан аньаневий тевсиеде бойле язылгъан: эгер гидравлик арматуранынъ юксек-кейфиетли тот басмагъан челиктен япылгъаныны тешкермек истесенъ, онъа тек магнит япыштырмакъ керек. Эгер магнит япышса, эфсанеде бу къысым учуз сахта карбон челик олгъаныны идда этелер; эгер магнит тюшсе, о, акъикъий тот басмагъан челик олгъаныны тасдыкълайлар.
Бу тест адий олса да, ильмий джеэттен къусурлы ве даима мукеммель истисал этильген детальлерни ялан ред этмеге кетире. Челикнинъ магнит хусусиетлери тек химиявий мадделернен дегиль де, онынъ бутюнлей темельдеки кристалл атом къурулышынен бельгилене. Тот басмагъан челиклер бу къурулышкъа эсасланып учь биринджи группагъа болюнелер: аустенит, феррит ве мартенсит.
Феррит ве мартенсит тот басмагъан челиклернинъ кристалл къурулышы бар, бу исе оларны табиий ферромагнит эте, яни магнитлер оларгъа сыкъ япышалар. Юксек-басымлы гидравлик линиялар ичюн къулланылгъан популяр 304 ве 316 сыныф иритиджилерини къабул этмек ичюн аустенит тот басмагъан челиклернинъ бет-меркезли куб кристалл къурулышы бар, о, табиий оларакъ-магнитсиздир.
Лякин истисал джерьянында тенкъидий денъишюв ола. 316 сыныфлы тот басмагъан челиктен япылгъан премиум гидравлик махсулатны ишлеткенде, штамплангъанда, сувукъ-чеккенде я да онынъ йиплери дёгюльгенде, интенсив механик кергинлик о ерлешкен ерлердеки кристалл къурулышны денъиштире. Сувукъ ишлев джерьяны -магнит олмагъан аустенит къурулышындан магнит мартенсит къурулышкъа къысмен чевирильмеге себеп ола.
Нетиджеде, мукеммель акъикъий, юксек-сыныфлы тот басмагъан челиктен япылгъан фитинг, хусусан онынъ резина уджлары я да кескин эгильмелери этрафында, чокъ вакъыт сезильген магнит чекишини косьтерир. Кейфиетни къыймет кесмек ичюн джеп магнитине таянмакъ бутюнлей ишанчсыздыр. Маддий бутюнликни тешкермекнинъ тек ахмакълыкъкъа къаршы ёллары бар: истисалджыдан Маддий сынав рапортларыны (МТР) истемек я да махсус мусбет маддий идентификация (ММИ) пистолетини къулланмакъ, о, маденнинъ догъру элементар фаизини окъумакъ ичюн рентген флюоресценциясыны къуллана.
Тот басмагъан челик стандарт гидравлик къулланмалар ичюн пек паалыдыр
Сатып алувлар идареджилери якъынлашкъан системанынъ планлаштырмасы ичюн материаллар джедвелини тенъештиргенде, олар тот басмагъан челикнинъ котировкаларыны бакъкъанда, сыкъ-сыкъ деръал стикер шокыны дуялар. Кягъыт узеринде тот басмагъан челиктен япылгъан фитингнинъ фияты цинк-къаплангъан карбон челиктен япылгъан айны компоненттен учь-беш кере зияде ола биле. Бу саде фият тенъсизлиги, тот басмагъан челик амелий олмагъан, зияде паалы люкс олгъаны акъкъында эфсанени догъурды, эгер ашайт малларынынъ санитариясы я да химиявий хавфсызлыкъ къаиделери къанун тарафындан фарз этмесе, ондан къатты къачынмакъ керек.
Бу перспектива темелли оларакъ къусурлыдыр, чюнки о, бутюнлей башлангъыч сатын алув фияты устюнде дикъкъат айыра, айны вакъытта акъикъий умумий саиплик фияты (УМФ) козьге алынмай. Даа учуз карбон челик фитингни орта талаплы я да дымлы муитке къойгъанда, онынъ къурбанлыкъ цинк къапламасы бозулып башлай. Бир-эки йыл ичинде йиплер ве муурленген бетлер бою пас пейда ола.
О учуз монтажнынъ керчек фияты бойле олмакъ керек:
Денъиштирильген компонентнинъ фияты.
Деталини янъыдан-сифариш этмек ичюн керек олгъан юклев масрафлары ве мемурий эмек.
Тамир вакътында бутюн машина бош отургъанда пейда олгъан гъайып олгъан келир.
Сув акъкъан вакъытта гъайып олгъан паалы гидравлик ягъны денъиштирмекнинъ фияты.
Пас лепешкалары ички джеэттен сербест чыкъып, паалы гидравлик насосларны я да ёнелишли идаре клапанларыны ёкъ этмек хавфы.
Бу гизли масрафларны эсапкъа алгъанда, икътисадий мусавийлеме кескин шекильде денъише. Тот басмагъан челиктен япылгъан гидравлик махсулат къыйын муитлерде карбон челиктен беш-он кере зияде къолайлыкънен чалышмакъ мумкюн. Текрарлангъан хызмет девирлерини ёкъ этип, агълагъан акъызмалардан этраф муитни темизлевни эксильтип ве машиналарнынъ чалышув вакътыны энъ юксек севиеге чыкъарып, премиум материал озь акъкъыны къолайлыкънен öдей, юксек эвельден япылгъан масрафны акъыллы узун-муддетли ятырымгъа чевире.
Тот басмагъан челиктен япылгъан бутюн йиплернинъ чешитлери деръал йипнинъ ачувланмасына мейильлидир .
Тюкян еринде сыкъ-сыкъ сувукъ кьайнакь деп адландырылгъан йип галинг-бу джыйыштырув вакътында эркек ве къадын беклемекнинъ йиплери бири-бирине бекленильген, тутулгъан ве бири-бирине къошулгъан кейфсиз адиседир. Тот басмагъан челик юксек дюльберликке малик олгъаны ичюн, статистик джеэттен о, углеродлы челик киби къатты маденлерге коре, галлингке зияде къаршы чыкъа. Бу тарла техниклери арасында таркъалгъан эфсанеге себеп олды: тот басмагъан челиктен япылгъан гидравлик йиплер табиий оларакъ къусурлы ве монтаж вакътында къачмайып тутып къалырлар, шунынъ ичюн оларны беклемек я да чыкъармакъ мумкюн дегиль.
Йипнинъ ачылмасы акъикъий физикий хавф олса да, онынъ бутюнлей огюне кечмек мумкюн ве о, материалнынъ озюндеки табиий эксиклик дегиль де, деерлик тек догъру олмагъан монтаж усуллары себебинден пейда ола. Галлинг интенсив сюртюнме ве басым къорчалайыджы хром оксидининъ пассив къатламыны чыкъыш йиплерининъ юзюнден айыргъанда пейда ола. Чигильдек, къорчаланмагъан маден кристаллары догърудан-догъру бири-бирине сюртюльгенде, юксек локализациялангъан сыджакълыкъ оларны деерлик бир аньде къыркъып, бири-бирине иритмеге меджбур эте.
Техниклер системаны джыйыштырув вакътында учь адий энъ яхшы амелиятны амельге кечирмекнен йипнинъ ачувланувыны бутюнлей ёкъ эте билелер:
Орнатув сурьатыны эксильтинъиз: юксек-сурьатлы урулма анахтарларыны къулланув апансыздан сюртюв сыджагъыны догъура, бу исе ачувланувны къозгъай. Тот басмагъан багълантыларны яваш-яваш эльнен я да стандарт эль анахтарларынен джыймакъ иссиликнинъ топланувыны кескин шекильде эксильте.
Догъру ягълавны къулланынъыз: юксек-кейфиетли анти-сеиз бирикмесини я да махсус тот басмагъан челик ичюн махсус йип ягълавыны къулланмакъ физик манъзыль вазифесини беджере, маден-нен-маденнинъ догърудан-догъру тесир этмесине маниа ола ве джыйманынъ сюртюнмесини озюне ала.
Ашыры-Моркациядан къачынынъыз: Тот басмагъан челик нисбетен йымшакъ; истисалджынынъ тевсие эттиги бурюшюв моментининъ характеристикаларындан кечип, зияде-тартыштырув йипнинъ геометриясыны деформация эте, маден бетлерини йыкъыджы сюртюнме севиелеринен бирлештирмеге меджбур эте.
Тот басмагъан челиктен япылгъан гидравлик махсулатларда углеродлы челикнинъ басым къабилиетлери ёкъ .
Базы эски-мектеп механик конструкторлары арасындаки исрарлы янълыш фикир шунда ки, тот басмагъан челик юксек дюльберликке малик олгъаны ве урулмаларны парчаламайып юткъанындан мукеммель олгъаны ичюн, о, аньаневий карбон челиктен къурулыш джеэтинден «йымшакъ» олмакъ керек. Бу тахмин бойле янълыш эфсанеге кетире: тот басмагъан челикнинъ компонентлеринде земаневий агъыр машиналарнынъ экстремаль иш басымларыны хавфсыз идаре этмек ичюн керек олгъан юксек чекильме ве сынъырланув къаттылыгъы ёкъ, олар мунтазам суретте 5000-6000 функциядан зияде ола.
Бу эфсане маденджилик акъкъындаки эсас янълыш анълавдан келип чыкъа. Алчакъ-кейфиетли я да отжигленген тот басмагъан челикнинъ белли бир сыныфлары керчектен де даа алчакъ сынъырланув къаттылыгъына малик олсалар да, юксек-басымлы гидравлик багълайыджылар чыкъармакъ ичюн къулланылгъан юксек-сыныфлы аустенит иритиджилери ильк сувукъ элементли ишлев ве догъру къарыштырув вастасынен пек пекитиле.
Акъикъий муэндислик характеристика листлерини къыймет кескенде, земаневий тот басмагъан челиктен япылгъан гидравлик арматуралар озь углеродлы челиктен япылгъан аналогларынынъ максималь иш басымы номиналларына мунтазам суретте келишкенини я да атта олардан зияде олгъаныны коресинъ. Истесалджылар бунъа дивар къалынлыгъыны оптималлаштырмакъ, йипнинъ багъланув теренликлерини рафинирлемек ве турбулентлик ве басым тюшювлерини энъ эксик дереджеге еткизген ички геометрияларны инженерлик япмакъ ёлунен иришелер.
Бундан да гъайры, тот басмагъан челик динамик юклев шараитлеринде истиснаий шекильде яхшы чалышмакъта. Джанлы гидравлик системасында басым сийрек статик ола; о, идаре клапанлары арекетке кельгенде я да агъыр юклер кочюрильгенде, даима импульслер бере ве тырмашып башлай. Тот басмагъан челикнинъ табиий эластиклиги онъа бу текрарлангъан, юксек-частоталы токътав далгъаларыны микро-ёргъунлыкъ чатлакъларыны кечирмейип, озюне синъдирмеге имкян бере. О, стандарт карбон челик я кучьлю сувукътан сынъырсыз, я да кучьлю сыджакътан йымшакъ оладжакъ экстремаль арарет диапазонларында озь толу басым рейтингини сакълап къалмакъта.
Хуляса
Узюн -мундан берли тургъан эфсанелерни къатты металлургия фактларындан айырмакъ, земаневий флюид энергиясы инфраструктурасыны лейхалаштырмакъ, ишлетмек я да хызмет этмек вазифесини алгъан эр бир адам ичюн пек муимдир. Тюкянлардаки миш-мишлер тот басмагъан челикни темпераментли, зияде паалы я да онынънен чалышмакъ къыйын киби косьтерсе де, ильмий акъикъат башкъасыны исбатлай.
Тот басмагъан челик бутюнлей йыкъылмаз дегиль, амма онынъ динамик, озюни-тюзеткен пассив къатламы керекли муитке уйдурылгъанда, мисильсиз къорчалавны теклиф эте. Онынъ кейфиетини адий джеп магнитинен къыймет кесмек мумкюн дегиль, амма онынъ къурулыш бутюнлигини къатты материал сертификатлаштырув стандартлары тасдикълай. Башлангъыч сатын алув фияты зияде олса да, онынъ токътав вакътыны ёкъ этмек, хавфлы акъызмаларнынъ огюне кечмек ве стандарт маденлерден зияде чалышмакъ къабилиети оны озь чалышув омюр девиринде юксек масрафлы-эффектив япа. Ниает, догъру монтаж усулларынен ишлетильгенде, онынъ басым ольчюлери ве джыйыштырув ишанчлылыгъы юксек-басымлы санайы къулланмаларынынъ талапларыны толусынен къаршыламагъа къабилиетлидир.
Эскирген янълыш фикирлерни йиберип, тот басмагъан челиктен япылгъан эр бир гидравлик махсулаткъа малюмат- эсаслангъан материал илимининъ линзасынен бакъып, ширкетлер он йыллар девамында ишанчлы чалышкъан даа хавфсыз, темиз ве эппейи зияде самимий флюид системаларыны уйдурып олурлар.
