Кириш
Флюид энергетикасынынъ талапкяр саасында компонентлер ички ве тышкъы кучьлернинъ вахший бирлешмесине огърайлар. Муэндислер энъ буюк иш басымларыны, сувукълыкънынъ сурьатларыны ве акъынтыларнынъ тезлигини эсапламакъ ичюн чокъ вакъыт сарф этселер де, микроскопик ольчюде чалышкъан айны дереджеде йыкъыджы, корюнмеген хавф бар: коррозия. Маден къысымларынынъ химиявий деградациясы тешкерильмесе, юксек инженерлик гидравлик системасыны акъызма, хавфлы ве самимий олмагъан месулиетке чевире биле.
Стандарт карбон челикнинъ компонентлери экологиянынъ бозулувыны огге сюрмек ичюн цинк къапламасы киби юзьсюз, къурбан къапламаларына таяналар. Лякин механик титрев, термик кенишлев ве абразив парчачыкъларнынъ акъымынынъ даимаки агъырлыгъы алтында бу къапламалар сонъунда инджелене, чатлакълана я да чыкъып кетелер. Астындаки демир дымлыкъкъа ве оксигенге огърагъан сонъ, пас раатсызлайыджы сурьатнен ерлешип, тыкъынты юзю боюнджа даркъала ве йип профильлеринден чайнай.
Менбасындаки бу зайыфлыкъны ёкъ этмек ичюн земаневий санайы металлургиягъа мураджаат эте. Тот басмагъан челиктен япылгъан юксек басымлы фитинг, алетлернинъ клапаны, адаптер я да цилиндр корпусы киби премиум тот басмагъан челиктен япылгъан гидравлик махсулатны-сечип алмакъ, деградациягъа къаршы догъма, элементар къорчалавны теминлей. Лякин бу аджайип маден оксидленюв, экшиликлернинъ уджюмлери ве тузлу сувгъа огъраманынъ бирлешкен кучьлерине там оларакъ насыл къаршы чыкъа? Бунъа джевап маддий илим, химия ве къурулыш тургъунлыгъынынъ меракълы озьара тесириндедир. Бу макъаледе дюньянынъ энъ багъышланмаз муитлеринде тот басмагъан челиктен япылгъан гидравлик компонентлернинъ бутюнлей пассыз-сербест ве къурулыш джеэтинден сагълам къалмасына имкян берген специфик ильмий механизмлер эр тарафлама бакъыла.
Пассив къатлам акъкъында илим: тот басмагъан челикнинъ гизли силясы
Тот басмагъан челикнинъ пасланувдан насыл къорчалангъаныны анъламакъ ичюн, башта умумий янълыш фикирни чыкъармакъ керек: тот басмагъан челик алтын я да платина киби бирден-бир, реакциягъа кечмеген маден дегиль. О, демир, углерод ве къошулгъан элементлернинъ тенкъидий массивинден ибарет олгъан юксек фааль иритиджидир. Онынъ коррозиягъа къаршы турмакъ къабилиети асылында онынъ энъ тышкъы юзюнде олып кечкен токътамайып, юксек дереджеде идаре этильген химиявий реакциянынъ нетиджесидир.
Бу къорчалайыджы химияда эсас мадде хромдыр. Акъикъий тот басмагъан челик оларакъ тасниф этильмек ичюн, иритиджиде агъырлыкъкъа коре энъ аздан 10,5 файыз хром олмакъ керек. Чиг демир дымлыкъ ве авагъа огърагъанда, о, демир оксидини мейдангъа кетире, оны кенъ таркъалгъан къырмызы пас деп адландыралар. Къырмызы паснынъ бош, тешикли кристалл къурулышы бар, о, токътамайып кенишлей ве маденден узакълашып чыкъа. Бу лепешка тюбюндеки чиг демирнинъ тазе къатламыны ачып, йыкъыджы, ашагъы ёнелиштеки спиральни ярата, сонъунда компонентни бутюнлей ирите.
Хром бу химиявий языны бутюнлей янъыдан яза. Тот басмагъан челиктен япылгъан гидравлик махсулатнынъ ичине къоюлгъан хром атомлары этрафтаки оксигеннен алякъада олгъанда, олар реакциягъа кирип, хром оксиди деп адландырылгъан, тасавур этильмез дереджеде индже, корюнмеген юзю пленкасыны мейдангъа кетире. Бу пленка тек бир къач атом къалынлыгъында-о къадар инджедир ки, ярыкъ догърудан-догъру ондан кечип, челикнинъ маденли йылтыравыны мукеммель корюнип къалмагъа имкян бере.
Бу хром оксид пленка пассив къатлам оларакъ беллидир. Къырмызы пастан фаркълы оларакъ, пассив къатлам инанылмаз дереджеде сыкъ, къурулыш джеэтинден тургъун ве бутюнлей-порлы дегиль. О, кечильмез, микроскопик зирех къапламасы киби чалышып, оксиген ве сув молекулаларынынъ тюбюндеки демир атомларына ич бир вакъыт етмесине маниа ола.
Даа тесирлиси шунда ки, бу пассив къатлам бутюнлей динамик ве озюни-тедавийлей. Агъыр-гидравлик муитте арматура ве клапанлар мунтазам суретте тюшкен къалдыкъларнен тырнала, гъамлы тарла тамирлери вакътында анахтарларнен тырнала я да юксек-сурьатлы ягъ акъымы себебинден интенсив ички эрозиягъа огърай. Стандарт къаплангъан компонентте терен тырнакъ зирехнинъ даима бозулгъаныны бильдире ве бу деръал пас башлангъаныны бильдире. Тот басмагъан челикте пассив къатлам механик ёлнен тырналса я да чыкъарылса, янъы чыкъкъан хром атомлары этрафтаки оксигеннен бирден реакциягъа кирип, миллисаниелер ичинде хром оксид манъзыльни янъыдан къуралар. Бу токътамайып янъыдан тикленюв бутюн чалышув омюри девамында сув ёлу экологик уджюмге къаршы муурленген къалмасыны теминлей.
Иритиджилер ве оларнынъ макъсадлы къорчалавы .
Хром пассив къатлам ичюн эсас мимарлыкъны темин этсе де, санайы гидравлик системалары сыкъ-сыкъ къошма арматура талап этеджек муреккеп химиявий муитлернен расткелишелер. Бу вазифелерни беджермек ичюн металлурглар челикнинъ кристалл матрицасына экинджи дереджели иритиджи элементлерни кирсетип, къорчалав къаршылыгъынынъ белли бир чешитлери ичюн оптималлаштырылгъан айры сыныфлар яраталар.
Биринджи буюк къошма — никельдир. Сувлы энергия къулланмаларында кенъ къулланылгъан популяр 300 сериялы аустенит тот басмагъан челиклерде никель 8-ден 14 файызгъадже концентрацияда кирсетиле. Механик джеэттен бакъкъанда, никель маденнинъ темельдеки кристалл къурулышыны денъиштире, оны феррит къурулышындан аустенит къурулышына чевире. Бу металлургик авуштырув маденнинъ урулув къаттылыгъыны, эгильмелилигини ве къурулыш эластиклигини кескин шекильде арттыра. О, эм де материалнынъ бир тюрлю коррозиягъа къаршы умумий къаршы турувына, хусусан енгиль экшиликлер ве санайы химиявий иляджларгъа огърагъанда, эмиетли юксельтиш бере.
Лякин экстремал гидравлик муитлернинъ акъикъий чемпионы молибдендир. Стандарт 304 сыныфлы тот басмагъан челик атмосферанынъ эсас дымлыгъындан мукеммель къорчалавны теклиф эте, лякин о, денъиз сувларында, ялы бою аваларында ве ёл бузларыны темизлеген тузларда чокъ расткельген юксек концентрациялы хлорид ионларына огърагъанда, курешип ола. Хлорид ионлары озьгюн агрессивликке маликлер; олар стандарт хром оксидининъ пассив къатламына кирип, иритип, локализациялангъан парчаланувгъа себеп ола билелер.
Бу зарарлы тарафкъа къаршы турмакъ ичюн 316 сыныфлы тот басмагъан челикке 2-3 файыз молибден къошула. Молибден макъсатлы химиявий стабилизатор вазифесини беджере, пассив пленканынъ локализациялангъан тургъунлыгъыны кескин шекильде арттыра ве оны хлорид-индукциялангъан парчаланувгъа истиснаий къаршылыкълы эте. Бу бир элементли юксельтюв 316 сыныф денъиз нефть буравлав платформалары, денъиз гемилери ве ялы бою санайы заводлары ичюн стандарт материал талабы олгъанынынъ себебидир.
Ниает, земаневий истисалда углероднынъ микъдарына буюк дикъкъат айырыла. Тот басмагъан челикни экстремаль арареткедже къыздыргъанда-, меселя, юксек-басымлы гидравлик фланецни кьайнакь вакътында-карбид чёкюви деп адландырылгъан адисе пейда ола биле. Хром ве углерод атомлары маденнинъ данечик сынъырлары боюнджа бири-бирине багъланып, этрафтаки ерлерни пассив къатламны сакълап къалмакъ ичюн керек олгъан хромдан айырып ала билелер. Бу исе кьайнатылгьан ерни ерлешкен данелерара коррозиягъа къаршы пек зарарлы къалдыра. Бу хавфны ёкъ этмек ичюн истисалджылар 304L я да 316L сыныфлары оларакъ бельгиленген алчакъ-углеродлы вариантлардан файдаланалар. Углероднынъ микъдарыны 0,03 файыздан эксик сынъырламакънен, карбиднинъ ягъмасы огюне кечиле, бу исе кьайнатылгьан зонанынъ, къалгъан компонентлер киби, паскъа -даянгъаныны темин эте.
Гидравлик коррозиянынъ белли бир шекиллерини енъмек .
Коррозия сувлу кучь системасы ичинде бир къач айры шекильде озюни косьтере. Бу айры къурулыш телюкелерине къаршы турмакъ ичюн махсус юксек-кейфиетли тот басмагъан челиктен япылгъан гидравлик махсулаты уйдурылгъан.
Бир тюрлю коррозия .
Бир тюрлю коррозия маден компонентининъ бутюн ачыкъ юзю боюнджа кениш даркъалгъан, тенъ уджюмни ифаде эте, бу исе вакъыт кечтикче материал диварынынъ яваш-яваш инджелемесине кетире. Юксек-басымлы гидравлик линияда диварнынъ инджеленмеси инанылмаз дереджеде хавфлыдыр, чюнки о, фелякетли ярылгъандже, борунынъ хавфсыз иш басымыны токътамайып ашагъы тюшюре. Тот басмагъан челикнинъ токътамайып пассив къатламы бутюнлей стандарт ишлев шараитлеринде бир тюрлю коррозиянынъ огюне кете, компонентнинъ бутюн омюр девиринде диварнынъ ильки къалынлыгъыны ве конструктив четлерини сакълап къалмакъта.
Чукъур ве ярчыкъ коррозиясы .
Чукъур ве ярчыкъ коррозиясы юксек локализациялангъан, макрли деградация шекиллеридир. Чукъурланув къорчалайыджы къапламадаки кичкене, ерлешкен бозукълыкъ микроскопик тешикнинъ маден диварынынъ теренлигине тунель япмагъа имкян бергенде пейда ола, бу тешик тенкъидий козьден кечирювден гизлене. Ярыкъ коррозиясы сувукълыкъ турып къалмакъ мумкюн олгъан сыкъ къапалы ерлерде, меселя, чыкъыш йип профиллери арасындаки микро-аралыкъларда я да фланец муурь тюбюнде пейда ола.
Тургъан сувукълыкъ оксиген-эксильген сайын, онынъ химиявий химиясы кочип, юксек экшиликке чевириле ве стандарт маденлерни тез чайнай. 316-нджы сыныф тот басмагъан челикке молибден къошулса, бу оксиген-эксильген зоналар ичиндеки пассив къатлам стабиллештириле, эм чукъурларнынъ, эм де ярчыкъларнынъ сынъырланувынынъ башланмасына маниа ола.
Гальваник коррозия .
Гальваник коррозия электрохимик джеэттен бенъземеген эки маден электролитнинъ янында, меселя, дымлыкъ я да этрафтаки дымлыкъта физик алякъада олгъанда пейда ола. Бу алда маденлер арасында миниатюралы электрик току акъып, аз алидженап маденнинъ (аноднынъ) тезлештирильген сурьатнен коррозиягъа огърамасына себеп ола, зияде алидженап маденнинъ (катоднынъ) исе къорчалангъан алда къала.
Тот басмагъан челик гальваник алидженап ольчюде юксек ерде отургъаны ичюн, о, къомшу маденлернинъ коррозиясына пек къаршы турмакъта. Лякин муэндислер мукъайт олмакъ кереклер: эгер дымлы ерде тот басмагъан челиктен япылгъан фитинг догърудан-догъру йымшакъ алюминий коллектор блогына винтленсе, алюминий къурбан анод вазифесини беджереджек ве тез парчаланаджакъ. Буны идаре этмек ичюн системаны догъру лейхалаштырмакъ система боюнджа маденлерни уйдурмакъны я да электрик схемасыны узмек ичюн-кечириджи олмагъан изоляция манъзыльлеринден файдаланмакъны козьде тута.
Этраф муитнинъ факторлары: тот басмагъан челикни къорчалав энъ муим олгъан ерде
Тот басмагъан челикнинъ химиявий джеэттен юксек къаршылыкълылыгъы оны бир къач юксек агрессив эксплуатацион секторларда муим сечим япмакъта.
Денъиз ве денъиз муэндислигинде гидравлик системаларгъа далгъалар, туз ягъмурлары ве къою, дымлы думан токътамайып урулмакъта. Тузлу сувда олгъан хлорид ионлары стандарт углеродлы челикнинъ компонентлеринден цинк къапламасыны тез чыкъарып, бир къач афта ичинде йыкъыджы пас пейда олувына кетиреджек. Тот басмагъан челиктен япылгъан компонентлер озь къурулыш бутюнлигини джоймайып, он йыллар девамында бу денъиз шараитлерине даяналар, энъ муим рулевой техниканы, палуба кранларыны ве денъиз асты клапанларыны бекленильмеген тарла авалелеринден къорчалайлар.
Айны шекильде, химиявий ве нефть-химия ишлеме объектлеринде экологик хавфлылыкъларнынъ юксек зеэрли къарышыгъы пейда ола. Ишлев чаналары янында кечкен гидравлик линиялар авадаки экши бувларгъа, каустик кварц бирикмелерине ве учкъан органик иритиджилерге огърай биле. Стандарт къаплангъан маденлер бу химиявий уджюм алтында тез парчалана. Тот басмагъан челик химиявий джеэттен санайы бирикмелерининъ кенъ спектрине къаршы инерттир, бу исе онъа даима, догърудан-догъру химиявий тесирге бакъмадан, темиз, лекесиз юзюни сакълап къалмагъа имкян бере.
Ниает, ашайт, ичимлик ве фармацевтика сааларында гигиеник ювунмаларнынъ къатты талапларына бакъмакъ керекмиз. Бу сааларда бактерияларнынъ осьмесини ёкъ этмек ичюн машиналаргъа юксек-басымлы був ве теркибинде хлор я да каустик сода олгъан агрессив дезинфекция ювгъан мадделерни сыкъ-сыкъ сепмек керек. Къаплангъан карбон челикнинъ компонентлери бу даимий санитария рутиналарында чыкъмайып ве пасланмайып кечип оламайлар, бу исе истисал линиясына физик ве химиявий кирленювнинъ агъыр хавфыны догъура. Тот басмагъан челикнинъ юзю мукеммель тегиз, -порлы олмагъан, биологик япышувгъа фааль къаршы тургъан ве ич бир вакъыт парчачыкъ къалдыкъларыны бозмайып я да чыкъармайып, агъыр санитар ювувларгъа даянгъан.
Анти-Коррозиягъа къаршы бутюнликни сакълап къалмакъ: монтаж ве хызмет косьтерювнинъ энъ яхшы амелиятлары
Тот басмагъан челиктен япылгъан гидравлик махсулат озь максималь номиналь коррозиягъа къаршы турувыны темин этмек ичюн, тарла техниклери тарафындан махсус монтаж ве хызмет косьтерюв амелиятларына дикъкъатнен риает этильмек керек.
Биринджи тенкъидий джерьян пассивация оларакъ беллидир. Тот басмагъан челиктен япылгъан фитингни ишлеп чыкъарув джерьянында ишлеткенде, резинанен тиккенде я да штамплангъанда, кесюв алетлеринден чыкъкъан сербест демирнинъ кичкене парчачыкълары маденнинъ юзюне ерлешип ола. Эгер бу ябанджы демир парчачыкълары ишленмесе, тарлада пасланаджакъ, бу исе компонентлернинъ чалышмамасы киби алдатыджы корюниш ярата ве потенциаль оларакъ ашагъыдаки пассив къатламны бозаджакъ.
Бунынъ огюне кечмек ичюн битирильген компонентлер химиявий пассивация ишлемесинден кечелер, адет узьре, азот я да лимон экшилиги иляджында батырув ваннасы япыла. Бу экшилик ваннасы тот басмагъан челикке уджюм этмеден, эр бир юзю демир кирлетиджилерини сечип алмакъ ёлунен ирите ве артында къорчалайыджы пассив пленканынъ шекилленювини бирден оптималлаштыргъан, хром-зенгин юзюни къалдыра.
Бундан да гъайры, тарла техниклери системаны джыйгъанда хачлы-кирленювнинъ огюне кечмек ичюн сонъ дередже мукъайт олмакъ кереклер. Эгер техник тот басмагъан челик клапаннынъ йиплерини темизлемек ичюн стандарт карбон челик телли фырчы къулланса я да компонентлерни паслы демир алетлернен ишлетсе, карбон челик парчачыкълары тот басмагъан юзю устюне кечип, локализациялангъан пас зоналарыны башлатаджакъ. Материалнынъ темизлигини сакъламакъ ичюн тот басмагъан челиктен япылгъан айрыджа алетлер ве темиз ишлев амелиятлары пек муимдир.
Ниает, техниклер монтаж вакътында йипнинъ агъырлашмасы хавфыны идаре этмелилер. Аустенитли тот басмагъан челиклер нисбетен йымшакъ ве юксек дюльберликке малик олгъаны ичюн, эркек ве къадын йиплерни юксек айланув моментинде бир-бирине тарткъанда пейда олгъан сюртюнме пассив оксид къатламыны чыкъарып ташлай биле. Бу къатлам олмаса, чигильдек маден кристаллары догърудан-догъру бири-бирине сюртюнип, интенсив локализациялангъан сыджакълыкъ догъура ве йиплернинъ бири-бирине сувукъ-кьайнатылувына себеп ола билелер. Бир кере галленген сонъ, бугъум даима бекленильген ола ве зорланса, бутюнлей чыкъып кетеджек. Бу меселени ёкъ этмек ичюн техниклер эр вакъыт махсус анти-сейз ягълав я да махсус тот басмагъан челик джыйынтыкълар ичюн махсус азырлангъан юксек-кейфиетли йип бирикмесини къулланмакъ кереклер, бу исе тегиз механик багъланувны ве бутюнлей акъызмадан - тыкъылувны темин эте.
Хуляса
Тот басмагъан челиктен япылгъан гидравлик детальлернинъ пас ве коррозиянынъ йыкъыджы кучьлерине бутюнлей къаршы турмакъ къабилиети къысмет дегиль; бу макъсатлы маддий илимнинъ догърудан-догъру гъалебесидир. Хром, никель ве молибденнинъ къатты темели этрафында иритиджини къурып, металлурглар озь микроскопик, озюни-тюзеткен зирех къапламасыны мейдангъа кетирмеге къабилиетли материал яраттылар.
Хром оксид пассив къатламынынъ къою, -порлы олмагъан къурулышы олсун, молибденнинъ агрессив хлорид тешиклеринен теминлеген макъсатлы къорчалавы олсун, я да пайванднынъ бозулмасына маниа олгъан алчакъ-углеродлы формулировкалар олсун, тот басмагъан челиктен япылгъан гидравлик махсулатнынъ эр бир тарафы long{m.vi}ter ичюн уйдурылгъан.
Алтернатив материаллар башлангъыч сатын алув масрафларыны даа алчакъ теклиф эте билелер, амма оларнынъ экологик бозулувына къачмаз зарарлылыгъы эр вакъыт огюнде айтылмагъан эксплуатацион токътав вакътына, паалы сув акъызмаларына ве техник хызметчилер ичюн хавфсызлыкъ хавфларынынъ артмасына кетире. Тот басмагъан челикнинъ къорчалав мимарлыгъынынъ терен ильмий принциплерини анълап, догъру ишлетюв ве монтаж протоколларына риает этип, земаневий санайылар юксек семерели, бутюнлей темиз ве он йыллар девамында хавфсыз чалышкъан сувлу энергия системаларыны темин эте билелер.
